< rel="stylesheet" href="assets/css/noscript.css" />

Ιαπωνικό Ζίου Ζίτσου

Προπόνηση Ζίου Ζίτσου στην Ιαπωνία. Γύρω στο 1920

Ιστορικά στοιχεία, προέλευση.

Το jiu jitsu ή ju-jitsu (Ιαπωνικά: 柔術) είναι µια µορφή πολεµικής τέχνης που είναι παρόµοια µε το τζούντο. Συµπεριλαµβάνει λαβές, ρίψεις, ακινητοποιήσεις/καθηλώσεις, πνιγµούς/στραγγαλισµούς, εξαρθρώσεις/στρεβλώσεις (κλειδώµατα αρθρώσεων), όπως επίσης και βασικά κτυπήµατα, λακτίσµατα και αποκρούσεις χαρακτηριστικές του καράτε.

Τα ιαπωνικά χρονικά καταγράφουν την πρακτική µιας πολεµικής τέχνης µε το όνοµα “Sumai” ακόµη από την περίοδο Nara (710-794). Η Sumai υποτίθεται ότι είναι η πολεµική τέχνη η οποία έβαλε τις βάσεις των τεχνικών των «άδειων χεριών» που αναπτύχθηκαν την περίοδο του Μεσαίωνα στην Ιαπωνία. Ταυτόχρονα µε την περίοδο Kamakura (1185–1333) γίνεται και λόγος για µια ανάπτυξη του Ζίου– Ζίτσου, που οφείλεται στην της πολιτική κατάστασης που επικρατεί στην Ιαπωνία και ιδιαίτερα στις πολεµικές τάξεις (σαµουράι), οι οποίες είχαν για κύριο σκοπό την υποστήριξη του τοπικού ηγεµόνα- daymio, συγκεκριµένα του στρατιωτικού διοικητή (shogun).

Το Ζίου–Ζίτσου γνώρισε εκατοντάδες συστήµατα-στυλ από τα οποία κάποια και διατηρήθηκαν µέχρι και τις ηµέρες µας. Τα στυλ και οι τεχνικές του ήταν προσαρµοσµένα στις ανάγκες της µάχης. Για παράδειγµα, µετά τον εµφύλιο πόλεµο του 16ου αιώνα αναπτύχθηκε µια τέχνη µε το όνοµα yoroi-kumi- uchi (αφοπλισµός). Αυτή εµφανίστηκε σαν µια απαραίτητη ανάγκη για τους σαµουράι να καταστρέφουν τον οπλισµό των εχθρών τους και χωρίς όπλα, επειδή τους συχνά συνέβαινε να µην έχουν όπλα στην κατοχή τους και έτσι εύκολα να θανατωθούν από έµπειρα χέρια.

Αυτές οι µορφές του Ζίου–Ζίτσου συνενώθηκαν κάτω από ένα κοινό κώδικα, τον επονοµαζόµενο Bushido. Σύµφωνα µε του κανόνες αυτού του κώδικα µε τους 16 νόµους, ο σαµουράι προσάρµοζε ολόκληρη την ζωή του σαν πολεµιστής. Η πραγµατική άνθηση του υπήρξε κατά την περίοδο Edo (1600–1868), οπότε διαµορφώθηκαν εκατοντάδες σχολών µε αµέτρητους ειδικούς στο σπαθί ή την πάλη χωρίς όπλα. Το 1615 ταυτόχρονα µε την ένωση της Ιαπωνίας, η κυβέρνηση επιθυµούσε να διασφαλίσει ότι µπορεί να ηγηθεί της πολιτικής και στρατιωτικής κατάστασης της χώρας και ξεκίνησε µια καταγραφή του αριθµού των σαµουράι. Πολλοί από αυτούς θεωρήθηκαν πραγµατικός κίνδυνος για τη σταθερότητα της χώρας. Επειδή ο shogun δεν είχε πια την απόλυτη ισχύ και ο αριθµός των σαµουράι είχε αρχίσει να µειώνεται, αυτό είχε σαν αποτέλεσµα την απώλεια του ρόλου τους. Η µεταφορά των όπλων απαγορεύτηκε αλλά υποστηρίχτηκε η πρακτική του Ζίου – Ζίτσου υπό άλλες µορφές, δηλαδή µε άδεια χέρια.

Στους αιώνες 17ο και 18ο δηµιουργήθηκε ένας µεγάλος αριθµός από σχολές Ζίου – Ζίτσου και προφανώς ένα µεγάλος αριθµός από συστήµατα-στυλ, τα περισσότερα χωρίς όπλα. Ο επίσηµος αριθµός ήταν πάνω από 700 σχολές (ryu). Αυτές οι σχολές χρησιµοποιούσαν τεχνικές χτυπηµάτων (atemi) και τεχνικές εξάρθρωσης-στρέβλωσης (kansetsu), πολλές από τις οποίες ήταν θανατηφόρες. Στην περίοδο αυτή εµφανίζεται η αρχή της επιδέξιας υποχώρησης έναντι µιας επίθεσης. Αυτή η αρχή αναπτύχθηκε καλύτερα στα δύο στυλ που µετεξελίχθηκαν από το Ζίου–Ζίτσου, το αϊκίντο και το τζούντο. Σίγουρα αυτός ο τύπος προσέγγισης δεν ήταν καινούργιος, αλλά από τον 16ο αιώνα υπήρχε διαµορφωµένο ένα στυλ µε το όνοµα Takenouchi-ryu µε ιδρυτή τον Takenouchi Hisamori (1502–1595).

Με την εγκαθίδρυση/παλινόρθωση των Meiji, (περίοδος κατά την οποία κυβέρνησε ο αυτοκράτορας Mutsuhito – γνωστός µετά θάνατον µε το όνοµα Meiji, που σηµαίνει Πεφωτισµένη Βασιλεία, 1868-1912), η Ιαπωνία ανοίγει τα σύνορα της προς την Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσµο. Ο ρόλος των σαµουράι όλο και µειώνεται στη ιαπωνική κοινωνία, έτσι ώστε µε την αποσύνθεση τους παράλληλα αποσυντίθενται και οι πολεµικές τέχνες. Με ένα διάταγµα του αυτοκράτορα οι σχολές του Ζίου–Ζίτσου τίθενται εκτός νόµου και όποιος προωθεί τέτοιους τρόπους πάλης τιµωρείται. Πολλοί από τους ειδικούς του Ζίου–Ζίτσου εξακολουθούν να ασκούνται, αλλά µε αθλητική µορφή, δηλαδή µε συναγωνισµό, πράγµα το οποίο είναι αντίθετο στον κώδικα Bushido, που δεν επιτρέπει την πρακτική ενασχόληση παρά µόνο για την υπερνίκηση κάποιου, για την επίτευξη υψηλού βαθµού τελειότητας και την υποστήριξη του ηγεµόνα.

Στη συνέχεια εµφανίζονται και άλλες σχολές jujutsu, µεταξύ των οποίων και το τζούντο, το οποίο παίρνει και το όνοµα του το 1882.

 

Δημοσίευση: 28/03/20, 23:14
Κείμενο: Γ. Ζαγγελίδης, καθηγητής φυσικής αγωγής ΤΕΦΑΑ Θεσ/νίκης. Το παρόν ήταν μέρος της διδασκαλίας στην σχολή προπονητών ΕΦΕΟΖΖ το 2013. Φωτό: Προπόνηση Ζου Ζίτσου στην Ιαπωνία γύρω στο 1920.